Een stads kindje wast dagelijks haar haren met dennenshampoo. Wanneer ze op een dag met haar vader in het bos wandelt, zegt ze: 'Pappa, het bos ruikt naar shampoo'. Naarmate onze media realistischer worden, wordt onze leefomgeving onrealistischer. We leven via simulatie. Het is al lang niet meer zinvol het onderscheid tussen echt en nep te blijven maken.
Bij simulaties denken we meestal aan videogames. De game industrie is
inmiddels groter dan de filmindustrie en de beeldtaal in digitale games
is zo vanzelfsprekend geworden dat het de fictie haast overstijgt.
Virtuele computer werelden worden in veel opzichten steeds 'echter' en
gaan daarmee meer op de fysieke wereld lijken. Bij sommige online role
playing games moeten aspirant-deelnemers al sollicitatiebrieven
schrijven als ze tot de groep willen worden toegelaten. We moeten we er
nog aan wennen dat je via een videogame een inkomen kunt verwerven.
Maar hoe normaal is het eigenlijk, dat je bij de bakker op de hoek een
stukje papier kunt omruilen voor een brood?
Het woord 'virtueel' heeft verschillende betekenissen die we vaak
door elkaar gebruiken. Soms bedoelen we met virtueel zoiets als
'net echt', soms bedoelen we 'imaginair'. Daar zit een onderscheid dat
bijna nooit recht wordt gedaan; fantasie en tweederangs werkelijkheid
lopen door elkaar. Inderdaad, teveel in virtuele werelden zitten, kun
je als negatief oppakken maar welke wereld moeten we dan virtueel
noemen? Het is naïef om te denken dat simulaties zich beperken tot
videogames. In zekere zin is alle realiteit virtueel. Het wordt
geconstrueerd via onze cognitie én zintuigen. Realiteit is niet zo zeer
'out there', het is wat we 'out there' veronderstellen [Ijs2002].
Onze hersenen zijn op verfijnde manier in staat 'de realiteit' te
construeren door zintuiglijke waarneming af te wegen tegen wat we weten
en verwachten.
Inmiddels
hebben we de grot van Plato zo volgehangen met beamers, discobollen,
plasmaschermen en halogeenspotjes dat zelfs de schaduwen op de wand ons
ontgaan. De Platoonse opvatting van echt en nep wordt eigenlijk alleen
nog gewaardeerd door liefhebbers van religie. Aristotelis heeft gelijk
gekregen. Moderne denkers zijn het er over eens dat de realiteit, als
gevolg van de gelaagdheid in simulaties, niet langer te herkennen valt.
In 'Society of the Spectacle' [Deb1967]
zet Guy Debord uiteen hoe alles dat eens direct geleefd werd in onze
hedendaagse wereld vervangen is door een representatie. We consumeren
illusies. Een andere Fransman, Jean Baudrillard, betoogt dat we leven
in een wereld waarin simulaties en imitaties van de realiteit, echter
zijn geworden dan de realiteit zelf. Hij beschrijft deze conditie als
hyperrealiteit [Bau1981].
Authentiek nep. We hebben plastic kerstbomen die er beter uitzien dan
een echte kerstboom. We snowboarden indoor. We voeren oorlog op
een beeldscherm. De foto's van de soap actrice in de playboy zijn
digitaal geretoucheerd. We drinken sportdrankjes met niet bestaande
smaken (wild ice zest berry flavor).een echte kolderstelling; als ik een hap van mijn broodje kaas neem en naar buiten kijk naar de vogels in de tuin refereer ik niet aan mediaervaringen;
tenzij onder media wordt verstaan wat McLuhan eronder verstond. Dan is het alfabet een medium, en geld, en wapens en al het andere wat door mensen is gecreeerd en tussen ons en onze zintuiglijke ervaringen is komen te staan. Maar dan geldt de stelling al voor de eerste HOMO ERECTUS die met een stok een banaan uit de boom sloeg.
john leek - Dinsdag 23 December '03 - 12:09
Laatst vloog ik voor het eerst in m’n leven naar Engeland. Even betrapte ik bij mezelf de gedachte… Hee het (eiland) bestaat echt, toen onder mijn ogen de kustlijn van Engeland uit de Noordzee opdoemde. In Londen waren de dubbeldekkers welliswaar dubbel, maar veel minder rood dan ‘het hoort’. Tijdens die enkele dag in Londen heb ik jammer genoeg niet veel meer kunnen doen dan het verifieren van alle grote sightseeing trekpleisters.
Tijdens het zien van de kroonjuwelen was ik gelukkig nog helder genoeg van geest om hun lelijkheid in te zien en daarmee de grap van de waarde en het hele beveiligings gebeuren er omheen.
Verder denk ik dat het onmogelijk is vast te stellen in hoeverre mediatisering van Nederland al gevorderd is. Ik zie het gevaar van geestes ‘verarming’ door het voortdurend kijken naar imperfecte media representaties; Soaps, slechte films alhoewel het moeilijk is om vast te stellen waar de grens ligt tussen een goede en een slechte media representatie.
Ik vraag me af of het uberhaupt mogelijk is een media representatie van iets te maken, die geen afbreuk doet aan ‘de werkelijkheid…’
Dirk-Jan van Manen - Zaterdag 23 April '05 - 12:12
Wist je dat vogeltjes tegenwoordig ook de ringtonen van GSM’s nafluiten. De populairste mannetjes zijn de vogels met de nieuwste beltonen.
Rene Hoofd - Woensdag 26 April '06 - 10:17
“The very definition of the real has become: that of which it is possible to give an equivalent reproduction. . . The real is not only what can be reproduced, but that which is always already reproduced: that is the hyperreal… which is entirely in simulation.” – Jean Baudrillard
Karin - Vrijdag 28 April '06 - 22:09
Duidelijk dat het proberen te onderscheiden in NEP en ECHT iets van vroeger is en vandaag de dag eigenlijk geen zin meer heeft. Toch zie ik nog niet wat er voor in de plaats komt. Raken we in een spagaat van zinloos echt van nep proberen te onderscheiden??
Arjan - Zondag 14 Mei '06 - 13:02
als je in de stad woont , kun je geen kind zijn.
Hemaworstje () (URL) - Woensdag 24 Mei '06 - 03:32
> als je in de stad woont , kun je geen kind zijn.
Maar wat zijn het dan? Apen? Cyborgs?
Theo - Zaterdag 27 Mei '06 - 09:34
Gilles Deleuze uses the term virtual to refer to something that every object carries with it, which is neither its reality nor merely what it could have been, but rather what it is imagined to be.
Karin - Maandag 24 Juli '06 - 10:48