|
|
|
|
Toen honderd jaar geleden de gebroeders Lumiere hun film, 'l'arrive du train" [Lum1895] vertoonden, renden te mensen de bioscoop uit bij het zien van de naderende trein. Logisch, als een trein op je af komt dan maak je dat je wegkomt. Tegenwoordig blijven we zitten omdat we weten dat een medium dit kan. We hebben onze media schema's aangepast
Onder Media schema's verstaan we de
kennis die we hebben, over wat media kunnen en wat we van media moeten
verwachten in termen van afbeeldingen (representaties,
translaties, distorties) [Ijs2002].
Deze kennis zorgt ervoor dat we gecontroleerd kunnen reageren op media
('Je hoeft niet bang te zijn, het is maar een film'). Een oppervlakkige
beschouwer zou kunnen denken dat media schema's nieuw zijn. Dat is niet
zo. Al eeuwen lang heeft de mens te maken met ontwikkelingen op het
gebied van media. Denk aan het voeren van een telefoongesprek,
schilderen met perspectief of het opstellen van een brief met behulp
van schrifttechnologie -jazeker, ook het idee dat je het gesproken
woord kunt vastleggen in schrift, is ooit nieuw geweest. Onze
hersenen zijn eigenlijk slechts beperkt uitgerust om media te
begrijpen. Toen onze hersenen hun huidige staat van evolutionaire
ontwikkeling bereikten in Afrika 200.000 jaar geleden, was iets dat er
uit zag als een leeuw, ook echt een leeuw! Een deel van deze
oorspronkelijke neigingen reageert -ondanks al onze kennis- nog
altijd automatisch en onbewust op de verschijnselen zoals we die
waarnemen. Fysiologisch zijn we, bij het beeld van een op ons
afstormende trein, nog steeds geneigd weg te rennen, ook al weten we
cognitief dat dat niet hoeft (Hoe vreemd moet het geweest zijn voor de
eerste generatie die moest leren dat er naast de echte leeuw, ook nog zoiets was als een afbeelding van een leeuw?).
Onze media schema's zijn dus niet aangeboren, maar worden cultureel bepaald. Telkens als die techniek met iets nieuws komt zijn we even genept, maar we houden het redelijk vol. Wij zijn gewend aan een wereld van familiefoto's, televisie en telefoongesprekken. Stel dat we nu een middeleeuwer in een hedendaagse winkelstraat zouden plaatsen. Hij zou een flinke klus hebben met het opfrissen van zijn media schema's. Wij vinden het normaal en gelukkig ook maar. Want hoe onhandig zou het zijn, als je bij ieder telefoongesprek zou denken: 'Wat raar?! Dat ik nu praat met iemand die eigenlijk heel ver weg is.' Het merendeel van de media schema's vorm je al als jong kind. De aanpassingen op latere leeftijd kosten vaak meer moeite. We zijn ons dus pas bewust van onze media schema's op het moment dat ze ontoereikend zijn en we ze moeten opfrissen, zoals bij de 19e eeuwers die de gefilmde trein van de Lumiere broers op zich af zagen komen.
Toen
Galileo Galilei vier eeuwen geleden als eerste mens in de geschiedenis
een telescoop op de sterrenhemel richte ging er een wereld voor hem
open. De maan bleek geen gladde, geelwitte bol, maar was bedekt met
kraters en bergen. De zon was al evenmin volmaakt; zij vertoonde
donkere vlekken. Venus liet schijngestalten zien. Jupiter werd
vergezeld door vier manen. Saturnus had een ring. En de Melkweg - die
bleek bezaaid te zijn met honderdduizenden sterren. Toen Galileo, na
een reeks van observaties en berekeningen, beweerde dat de zon het
middelpunt van ons zonnestelsel was, had hij een groot probleem.
Niemand wou door zijn telescoop kijken om het onvermijdelijke te
zien.
Sommige honden, zijn zo dom dat ze hun eigen staart achtervolgen. Wij mensen zijn gewend te leven in een wereld met ingewikkelde symbooltalen en abstracties. Waar de hond gefopt blijft door zijn eigen schaduw, doet de mens een reality check: We wegen we de fenomenen in onze omgeving af tegen onze acties en vormen zo een beeld van wat we 'de werkelijkheid' noemen. Dit doen we niet alleen individueel, maar vooral ook gezamenlijk; sociaal en cultureel. Vandaar dat een telescoop tegenwoordig een algemeen geaccepteerd hulpmiddel is om het heelal te observeren. De aarde is niet meer plat. Vandaar ook, dat het voor gezonde weldenkende mensen niet ongebruikelijk is zichzelf te informeren over de toestand in wereld, door een avondje voor de televisie te hangen.
Voor jaren heb ik de wereld begrepen door de ogen van media. Met de opkomst van interactieve media gaat dat nog een stapje verder. Doordat ik meer en meer gewend ben aan enorme keuze, krijg ik steeds meer het idee dat de wereld om mij draait. Terwijl ik ook zie dat hij om anderen draait. Niks nieuws tot nu toe, maar wat is het gevolg van die situatie? Ik merk dat ik steeds slechter tegen veranderingen kan, iets waar de mens nooit goed tegen kon, maar nu er meer keuze is, kan ik meer en meer naar mijn eigen hand zetten.
Wordt ons leven steeds meer voorspelbaar doordat we meer controle hebben, en meer zelf kunnen regisseren? Vervreemden we op die manier ook steeds meer van de jagers die we ooit waren? Misschien worden de scenario’s van films als bv. “the game” en “fight club” wel steeds waarschijnlijker. Hebben we dergelijke randomness nodig om ons uit de sleur van onze eigen keuzes te halen?
Rolf Coppens - Maandag 25 Oktober '04 - 14:51
Mooie opmerking Rolf, alsof je ondanks al die communicatie en interactie toch steeds meer in een cocon raakt of op jezelf wordt teruggeworpen. Die randomness waar je over spreekt, zouden we dat nextnature mogen noemen?
Koert van Mensvoort (URL) - Maandag 25 Oktober '04 - 14:56
Je zou kunnen zeggen dat de situatie waarin de mens zich heeft gemaneuvreerd die randomness oproept. Op die manier sluit het aan bij het voorbeeld van de beursfraude als cultureel fenomeen. Ik vind het wel passen binnen de definitie
van next nature zoals die op deze site gegeven wordt.
rolf coppens () (URL) - Maandag 25 Oktober '04 - 22:07
De media-ontwikkeling is, volgens mij, net als randomness gewoon een symptoom van wat jullie next-nature noemen. Het hangt samen met de individualisering en de steeds verder groeiende “zelf-ontplooiing” die, paradoxaal genoeg, gepropageerd door de media, zal uitmonden in zelf-destructie. Want hoewel de bevrediging van het ego voorop staat kan dit tegenwoordig niet meer zonder deel te nemen aan die enorme groep mensen die deelneemt en/of reclame maakt (onderwijst hoe je je behoeften bevredigt) via de media. Dit zou hand in hand kunnen gaan, maar de meeste mensen zijn nog niet zo ver. Er zijn nog veel meer symptomen te benoemen, maar ik wil niet zo ver gaan om de som die de mensheid verandert èn die de menselijke natuur degradeert “next-nature” te noemen. De Next Nature zal pas dan verschijnen als de mens de door haar eigen natuur geschapen problemen te boven gekomen is. Een nieuwe laag bovenop de cortex wellicht… (Ik ben me ervan bewust dat dit enigszins Nietschziaans klinkt)
Desmond du Prée () - Maandag 13 December '04 - 20:27
Wat mij vooral opvalt, is dat de media de wereld om ons heen meestal eenzijdig belicht. Sensatie en geweld scoort en goed nieuws wordt niet gezien als nieuws. Persoonlijk zie ik dit juist als grote kans om nu eens de andere kant van de dagelijkse realiteit te belichten. Ik ben daarom in voorbereiding van een nieuw tv-programma en wil vooral eens aandacht besteden aan inspirerende en positieve ontwikkelingen uit de samenleving. De omroepen gebruiken de tv nu vooral om de kijker te informeren of amuseren, wij willen de kijker aan gaan inspireren. Nu nog een omroep vinden die zijn nek durft uit te steken….
robbert zoon () - Zondag 16 Januari '05 - 14:35
Vijftien procent van de Japanse tien- tot veertienjarigen weet niet meer dat de dood onherroepelijk is. Dat bericht persbureau Kyodo News. De jongste generatie van de meest technologische samenleving ter wereld denkt, als gevolg van een opvoeding door videogames, manga’s en Hollywoodproducties, dat mensen na hun dood weer tot leven kunnen worden gewekt. Staan we inmiddels zo ver van de natuur dat onze kinderen niet meer weten wat ‘dood’ is?
[[http://www.wur.nl/nl/nieuws/commentaar..]]
Nieuwtje - Donderdag 17 Februari '05 - 08:13
een redenering:
– we hadden al vastgesteld dat de ontwikkeling van de menselijke maatschappij altijd al bezig was, maar dat de maatschappij zich op dit moment sneller ontwikkelt dan ooit tevoren
– we kunnen dus in feite maar een klein deel van de media écht begrijpen: dát deel dat we in onze jeugd hebben leren kennen
– MAAR er zal altijd een elite zijn die nieuwe media wél begrijpt, en de inmiddels exponentiele ontwikkeling zal blijven voeden
– DUS in de tijd die je nu leeft na je 10e zul je meer nieuwe media tegenkomen dan mijn oma; meer vreemde, onbegrijpelijke media
– we zijn weer een onbegrijpelijke, enge, vervreemdende wereld aan het creeeren voor de meeste mensen. Een jungle van media. Next nature? Onzekerheid niet meer in de vorm van die tijger, maar in de vorm van media?
De nieuwe elite bestaat dan uit de mensen die de media begrijpen. Horen wij daar bij? Gewoon weer ouderwets alleen overleven voor de mensen die de wereld begrijpen….??
Stijn Belle - Dinsdag 22 Maart '05 - 14:01
> we kunnen dus in feite maar een klein deel van de media écht
> begrijpen: dát deel dat we in onze jeugd hebben leren kennen
klopt, alhoewel je eigenlijk niet van ‘begrijpen’ kunt spreken omdat het niet ‘rationeel’ is maar dieper zit.
Voor zoverre ik bij een elite hoor die media beter begrijpt dan anderen, denk ik dat het te maken heeft met meta-media schema’s: Het begrip media schema als media schema. Ik denk dat de huidige generatie meta-media schema’s aan het ontwikkelen is (ja dat heeft met next nature te maken). Dit compenseert ook de versnelling die wij waarnemen. Voor zover er een elite is zou ik die daar zoeken. Ik vermoed dat jij de elite eerder zoekt bij degenen die zich radicaal afkeren van alle technologie? Zie [[http://www.primitivism.com]]
koert (URL) - Dinsdag 22 Maart '05 - 14:46
>>Ik denk dat de huidige generatie meta-media schema’s aan het ontwikkelen is (ja dat heeft met next nature te maken). Dit compenseert ook de versnelling die wij waarnemen.
Technologie en media worden steeds menselijker; we projecteren menselijke ideeen op de computer, de media, gaan er steeds vaker mee om alsof ze werkelijk menselijk zijn. Dus is het wel echt zo dat we uberhaupt nog mediaschema’s aan het ontwikkelen zijn? Worden onze media schema’s niet steeds vakes vervangen door “mensen schema’s”? de schema’s die we ook in onze sociale omgang gebruiken? Dan ligt de elite dus bij de super sociale mensen….
Ik zag laatst de film “the exorcist” uit ‘73. In die tijd was een film nog een film, en specifiek soort media, met een specifiek media schema. Voor mij was het veel moeilijker om deze film te volgen dan een modernere, maar complexere, film. De moderne film past veel meer in het “mensen schema”. Ik denk dat we aan het vergeten zijn dat media of technologie hun eigen regels volgen, dat we alleen nog onze eigen regels, onze “mensen schema’s” willen toepassen in de interpretatie van de wereld.
Als dit zo is impliceert het een belofte van de technologie en media: de belofte dat ze zelf de mensen schema’s gaan volgen, dat ze in essentie MENSELIJK WORDEN. Het is nogal de vraag of ze die belofte waar kunnen maken.
stijn () - Donderdag 26 Mei '05 - 11:05
Technologie en media die MENSELIJK worden? Interessant! Ik ben interaction designer, en probeer de interfaces die ik maak zoveel mogelijk af te stemmen op menselijke behoeftes. Zodat de mensen die ze gebruiken geen ingewikkelde mediaschema’s hoeven te leren.
Danny - Zondag 29 Mei '05 - 20:02
>>Ik probeer de interfaces die ik maak zoveel mogelijk af te stemmen op menselijke behoeftes. Zodat de mensen die ze gebruiken geen ingewikkelde mediaschema’s hoeven te leren.
Dus in feite belooft zo een interface ook dat hij menselijk is. Dan hoeft de gebruiker inderdaad niet meer te leren hoe het apparaat werkt, hij kan gewoon zijn sociale omgangsregels gebruiken.
Het probleem is alleen dat het apparaat toch een apparaat blijft. Mensen zijn redelijk, kennen grijstinten. Een apparaat is onredelijk, aan of uit, ‘denkt’ in zwart en wit. Met andere woorden: door het apparaat als menselijk af te schilderen krijgen de gebruikers een verkeerd verwachtingspatroon van de interactie. Door email met post te vergelijken dachten veel (oudere?) mensen dat ze op zondag hun email niet hoefden te controleren omdat het dan toch niet bezorgd zou worden. Door apparaten met mensen te vergelijken verdiepenwe ons niet meer in de hun starre regels die we misschien toch zouden moeten kennen. Moeten we eerlijk zijn over het feit dat technologie onredelijk star en autistisch is, of moeten we technologie fundamenteel redelijk maken?
stijn () - Maandag 30 Mei '05 - 13:43
of moeten we technologie fundamenteel redelijk maken
ja
rolf () (URL) - Vrijdag 03 Juni '05 - 10:10
gnign vind niet goed is dit
gnign - Zaterdag 02 Februari '08 - 10:33
